Title: DESIGUALDADES DE RENTA E RIQUEZA NUN MUNDO NEOLIBERAL
1 DESIGUALDADES DE RENTA E RIQUEZA NUN MUNDO
NEOLIBERAL
- XAVIER VENCE
- Catedrático de economía aplicada UNIVERSIDADE
SANTIAGO DE COMPOSTELA - WWW.USC.ES/ICEDE
2PRESENTACIÓN
- AUMENTAN OU DIMINUEN AS DESIGUALDADES? OS DADOS
- POR QUE?
- GLOBALIZACIÓN?, NEOLIBERALISMO?, GLOBALIZACIÓN
NEOLIBERAL? - AS BASES DO MODELO NEOLIBERAL
- A FINANCIARIZACIÓN E AS BURBULLAS FINANCEIRAS
- A CRISE ACTUAL, AS BURBULLAS E AS DESIGUALDADES
3Opulencia e miseria Renda e Riqueza no mundo
- 1900-2000
- A produción mundial multiplicouse por 18
- A producción per capita multiplicouse por 5
- Pero...
- 40 poboación mundial vive con menos de 2 ao
dia (POBREZA) - 1 de cada 8 (13) habitantes padece fame crónica
en 2001-2003 - 20 non ten acceso a auga limpa
- 40 non ten saneamento
- Os 500 máis ricos teñen uns ingresos (RENDA)
iguais aos de 416 millóns de persoas máis pobres - O 2 máis ricos (RIQUEZA-ACTIVOS) ten o 50 da
riqueza mundial e - O 10 dos adultos conta co 85 do total mundial
- O 50 máis pobre só controla o 1 dos activos
(riqueza) - La Distribución Mundial de la Riqueza de los
Hogares. Estudo 2006. (World Institute for
Development Economics of the United Nations
University, UNU-WIDER).
4(No Transcript)
5Pero... Aumentan ou diminuen?
- Tony Atkinson (2003), James Galbraith e Pedro
Conceiçao (2001, 2007), Robert Wade (2004), Bob
Sutcliffe (2002, 2007), Cornia (2006), Wider
(2006), Milanovic (2008) - aumentaron as desigualdade entre países
- aumentaron dentro de cada país
- aumento da desigualdade global,
- Robert Wade considera 8 medidas de desigualdade e
obtén que para 7 delas, aínda que en diferente
grao, os datos amosan un incremento da
desigualdade a nivel mundial. - Banco Mundial e autores neoliberais como Sala i
Martin (popularizados por G. De la Dehesa) non
teñen reparos en afirmar que a desigualdade
global se reduce gracias ao proceso de
globalización efecto China
6Crecemento lento e desigual
7Centro-Periferia Mudou a composición dos dous
campos desenvolvidos/subd Norte/Sur
Imperio/colonias?
- A poboación dos países avanzados
(Europa,N-América, Xapón, Corea, Taiwan,Singapur,
Australia e N-Zelanda) era de 1,070 millóns en
2005 (760 millóns en 1960). - A poboación dos países da periferia que se uniron
ao clube constitúe menos do 10 do mesmo e os
da semi-periferia outro 10. This should be
compared with a natural growth of 20 per cent. - Esas incorporación ao clube dos avanzados
representan o 3.4 da poboación dos países
non-avanzados. - En resumo a poboación total dos territorios que
se desenvolveron entre 1960-2005 eran en 2005
menos do 3 da poboación mundial. - Esta é a constante histórica da modernidade
tardía development has not happened. (A.
Freeman). Tan só unha pequena parte do
developing world pasou a formar parte do clube
do developed world.
8Converxencia? PIB per capita Mundo Rico/PIB pc
mundo pobre(MREuropa,N-America, Xapón, Corea,
TAiwan,Singapur, Australia e N-Zelanda).DatosFMI-
WEO. Ratio entre o país máis rico e o máis pobre
en 1900 era 71 (Maddison) A.Freeman,2008
9Aumento da desigualdade entre áreas
10With new PPP, the Gini coefficient for the world
rises for all concepts of inequality and for
Concept 3 reaches 69.9.
- Table 5 Changes in world Gini coefficients and
10/10 ratios - old PPP new PPP
- Type of inequality
- Concept 1 55.0 57.6
- Concept 2 51.6 57.8
- (without China) 55.6 59.2
- 10/10 ratio 32.3 38.7
- Concept 3 65.7 69.9
- 10/10 ratio 61.4 124.3
- Source Branko Milanovic 2008 Concept 3 10/10
ratio calculated by author. - three types of world inequality
- Type 1 (inequality between countries not
weighted by population), - -Type 2 (inequality between countries weighed by
population) and - Type 3 (inequality between all income groups of
all countries weighted by population, otherwise
known as global inequality).
11The distribution of world income by country and
decile group
Source ICP 2008 World Bank Povcalnet 2008.
12A principal diferencia por países a polarización
ricos (X)/pobres (I-IV)
13riqueza
14(No Transcript)
15(No Transcript)
16- A concentración da riqueza nos países é moi alta
pero desigual - A participación do 10 superior oscila entre
- 40 en China
- 70 nos Estados Unidos
- é incluso máis alta noutros países.
- O coeficiente Gini do ingreso oscila entre o 35
e 45 según países. - O coeficiente Gini da riqueza oscila entre 65 e
75 e nalgúns casos supera o 80 - Japón 55
- Estados Unidos 80
- A desigualdade da riqueza para o mundo é aínda
máis alta - o Gini de riqueza global para adultos é de 89.
- Qué significa? é como se nun grupo de 10
persoas unha delas toma o 99 da torta e as
outras 9 reparten o 1 restante.
17(No Transcript)
18(No Transcript)
19(No Transcript)
20(No Transcript)
21(No Transcript)
22O liberalismo das grandes fortunas (wider2006)
British imperialism financiers invested overseas
because growing inequality in the distribution of
income depressed aggregate consumer demand in the
home market.
23As fortunas segundonas
British imperialism financiers invested overseas
because growing inequality in the distribution of
income depressed aggregate consumer demand in the
home market.
24(No Transcript)
25(No Transcript)
26(No Transcript)
27A renda real dos máis pobres cae en USA en 2000-06
28Evolución da Desigualdade de remuneración EHII
2.2 base de datos (N3,179)
29A desigualdade salarial 80-... ten unha forte
compoñente global (modelo monetario e financeiro
neoliberal)
30(No Transcript)
31A desigualdade global caeu entre 73-80
- Encontrase un patrón global de evolución da
desigualdade que transcende as opcións políticas
de cada país. - Desde 1973-80, a banca comercial financiou o
desenvolvemento global en termos excepcionalmente
favorábeis. Nun momento de alza dos prezos das
mercancías (petróleo, algodón, café, cobre e
outros productos agrícolas e mineiros do 3
Mundo), as taxas de xuro reais para os países
sub-d foron menores que cero. Era o gran momento
para pedir prestado e gastar, e foi o que fixeron
os países sub-d. Como resultado creceron rápido e
as desigualdades internas caeron (U invertida
de Kuznets). - Pero iso foi o último hurra!.
32Por que as desigualdades globais aumentaron desde
1980... (Galbraith)
- A partir de 1979 o modelo cambia
- M. Thatcher (e o monetarismo) chega ao poder en
GB, - Paul A. Volcker presidente da Reserva Federal
- Ronald Reagan no 1980,
- As taxas de xuro aumentan,
- A libra e o dolar revaluanse,
- O prezos das mercancías caen
- As moedas de Latino América e África colapsan.
- Prezos das Importacións caen en picado,
- O Norte sufre unha recesión e o Sur unha profunda
depresión. - Entón co declive da renda per capita invertese o
proceso de Kuznets e as desigualdades aumentan
bruscamente. - E ademais
- coas altas taxas de xuro os acreedores gañan
sobre os debedores. - Coa suba do dolar, os que teñen dolares gañan
sobre os que non os teñen - Co colapso das moedas locais os que poden vender
no exterior gañan sobre os que venden nos
mercados locais. - Con escasas excepcións as desigualdades globais
aumentaron.
33Desigualdade de remuneracións (Galbraith)
34(No Transcript)
35(No Transcript)
36(No Transcript)
37(No Transcript)
38Por qué aumentan as desigualdades?
- o maior crecemento da poboación dos países máis
pobres con respecto á dos máis ricos - tres factores ligados ao proceso de globalización
neoliberal - a. a forte caída nos prezos das mercancias non
petrolíferas entre os anos oitenta e os noventa,
o que perxudica especialmente ás zonas menos
desenvolvidas - b. os países en vías de desenvolvemento que
abriron e liberalizaron os seus sistemas
financeiros endebedándose fortemente, correndo
ademais o risco -que acabou sendo real- dunha
crise financeira - c. o cambio tecnolóxico favoreceu a concentración
do investimento e das actividades de alto valor
engadido nas zonas ricas do planeta en vez de
asentarse nos países menos desenvolvido (Robert
Wade) - O MODELO NEOLIBERAL
- Política de reducción salarios reais e aumento
das diferencias - Redistribución da renda cara arriba
- Reducción do estado do benestar
- Privatización acumulación por desposesión
- Endebedamento e consumo a crédito