Title: Op stap
1Op stap
- Instrument ter ondersteuning van het strategisch
Vormings-, Trainings- en Opleidingsbeleid
(VTO-beleid) voor organisaties uit de sector van
de Rustoorden en Rust- en Verzorgingstehuizen
2Op stap
THEORIE
INSTRUMENTEN
- De beheerders van het Sociaal Fonds van de
Rustoorden en Rust- en - Verzorgingstehuizen vroegen aan Vivo vzw om de
Vlaamse organisaties te - ondersteunen bij het uitwerken van hun beleid
rond vorming, training en - opleiding (VTO-beleid).
- een beknopt theoretisch gedeelte met
noodzakelijke achtergrond-informatie over de
belangrijkste aspecten van een strategisch
vto-beleid - een aanbod van checklists concrete instrumenten
die de organisatie helpt bepalen waar je op dit
ogenblik staat en waar je naar toe wil met het
vto-beleid en als ondersteuning bij de verdere
uitbouw en de kwaliteitsbewaking van het
vto-beleid - een verklarende woordenlijst met een beknopte
verklaring van het vto-jargon - bibliografie met interessante informatiebronnen
waar je meer info vindt om je verder in het thema
te verdiepen.
WOORDENSCHAT
The way to learn is to begin.
3SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Levenslang leren
Sector in evolutie
Gestructureerd VTO-beleid
Competentiemanagement
Randbedenkingen
What if you train your people and they
leave? What if you dont train them and they
stay? Peter Russian
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
4LEVENSLANG LEREN
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Levenslang leren
Sector in evolutie
Gestructureerd VTO-beleid
Competentiemanagement
Randbedenkingen
- Meer dan ooit staan verwerven en bijschaven van
kennis, vaardigheden en attitudes centraal. Nu
kennis en theorieën steeds sneller verouderen en
werkwijzen steeds complexer worden en
maatschappelijke veranderingen zich vliegensvlug
aandienen, moet je nieuwe competenties snel eigen
maken. - Leren wordt een belangrijk onderdeel van het
dagelijks leven. Je leert niet enkel gedurende de
eerste jaren van je leven, op de schoolbanken.
Maar levenslang en over de hele breedte van je
leven - Sommige veranderingen in je leven veranderen jou
als persoon. Dit leerproces verloopt bewust en
onbewust. Veranderingen heb je niet altijd in de
hand. Soms gebeuren veranderingen om je heen en
dan pas je je aan.
We learn not in school, but in life. Seneca
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
5EEN SECTOR IN EVOLUTIE
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Levenslang leren
Sector in evolutie
Gestructureerd VTO-beleid
Competentiemanagement
Randbedenkingen
- Rusthuizen en Rust- en Verzorgingshuizen zijn
onderhevig aan verhoogde verwachtingen inzake
efficiëntie, effectiviteit en kwaliteit van
dienstverlening - stijgende werkloosheid,
- mondige(re) klanten,
- nieuwe Europese en Belgische normen
- competentiemanagement
- Deze veranderingen maken het noodzakelijk dat
medewerkers breed inzetbaar én in staat zijn om
nieuwe werkzaamheden snel onder de knie te
krijgen. - Vorming, training en opleiding van de werknemers
worden dan ook een essentiëel en belangrijk
aspect van kwaliteitsverbetering. Er is meer
nodig dan vto. Maar het is een stap in de goede
richting. Vto kan een zinvolle bijdrage leveren
als onderdeel van een groter geheel.
Live to learn forget and learn
again. Aristide Briand
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
6GESTRUCTUREERD VTO-BELEID
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Levenslang leren
Sector in evolutie
Gestructureerd VTO-beleid
Competentiemanagement
Randbedenkingen
- Veel organisaties kennen Vorming, Training en
Opleiding. Toch is de ontwikkeling en
implementatie van een strategisch ingebed
vormings-, trainings- en opleidingsbeleid (vto)
waarbij effectiviteit, efficiëntie en
kwaliteitsbewaking centraal staan, voor veel
organisaties nog een relatief nieuw gegeven. - Bij een gestructureerd vto-beleid is het
belangrijk dat dit groeit en in beweging blijft.
Een permanente evaluatie zorgt ervoor dat men
zich snel(ler) en beter kan aanpassen aan nieuwe
situaties. - Je kan dit gestructureerd vto-beleid best
vergelijken met het raderwerk van een uurwerk
alle grote en kleine raders dienen goed op elkaar
te passen. Dit alles gebeurt op verschillende
niveaus tegelijk organisatieniveau, teamniveau
en individueel niveau.
It is beter to learn late than never. Publius
Syrus
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
7COMPETENTIEMANAGEMENT
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Levenslang leren
Sector in evolutie
Gestructureerd VTO-beleid
Competentiemanagement
Randbedenkingen
- Competenties zijn, eenvoudig gezegd,
verworvenheden van mensen, het geheel van kennen,
kunnen en houding. - Deze nieuwe benadering impliceert dat je op een
bewuste en systematische wijze gaat bepalen welke
bijdrage vto in de organisatie levert en hoe en
onder welke condities het leren van medewerkers
wordt bevorderd.
You have the capacity to learn from mistake.
Youll learn a lot today.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
8RANDBEDENKINGEN
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Levenslang leren
Sector in evolutie
Gestructureerd VTO-beleid
Competentiemanagement
Randbedenkingen
- Investeren in de uitbouw van een strategisch
vto-beleid is een middel om de werknemers beter
te laten functioneren. Het uiteindelijke doel is
gericht op het verbeteren van de kwaliteit van de
dienstverlening. - Elke organisatie heeft haar cultuur, haar
identiteit en haar eigen groeiproces. Het
aangeboden materiaal dient dan ook vanuit de
eigen behoeften gebruikt te worden. - Alle medewerkers en de bevoegde overlegorganen op
alle niveaus spelen een belangrijke rol. - Elke organisatie, groep en individu gaat anders
om met leren en met verandering. - Er worden al heel wat initiatieven genomen en er
bestaan al heel wat procedures. Neem de zaken die
goed geëvalueerd worden zeker mee! Evenals de
globale beleidsplanning van de organisatie.
Leraren openen de deur, maar je moet zelf
binnengaan.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
9THEORIE
HOME
SITUERING
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Leren is als stroomopwaarts varen, niet roeien is
achteruit gaan.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
10INLEIDEND
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
PLANNEN
- PLAN denken voor men tot actie overgaat,
rekening houden met visie missie van de
organisatie - behoeftedetectie
- probleemdefiniëring
- ideeën om de problemen op te lossen
- keuze van vto-doelstellingen
- verandering plannen in verschillende stappen.
AANPASSEN
DOEN
- ACT het proces standaardiseren en verbeteren.
- Drie mogelijkheden
- de verandering invoeren bijvoorbeeld transfer
van het geleerde naar de werkplek - de verandering verlaten (eventueel heel het
proces opnieuw beginnen) - de verandering aanpassen, zodat ze wel bruikbaar
wordt
- DO plan uitvoeren in gecontroleerde
omstandigheden - rekening houdend met
- middelen die voorzien zijn
- doelgroepen
- verschillende actoren en hun verantwoordelijkhede
n - keuze van de werkvorm
CONTROLEREN
- CHECK of study bestuderen van het proces
- evalueren van de resultaten
- aan de hand van de voorop-gestelde doelstellingen
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
11PLANNEN
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
- Plannen
- Aanpassen Doen
- Controleren
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
The more we learn how to do, the more important
it is to learn what to do.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
12Visie en missie
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
- Externe systemen overheid, klanten,
professionele organisaties, maatschappelijke
ontwikkelingen, -
- Interne systemen
- Algemeen beleid
-
- Personeelsbeleid Organisatiebeleid
-
- vto-beleid
- De visie missie van de organisatie verwoorden
het doel van de organisatie. De kijk op leren is
op deze algemene visie missie van de
organisatie afgestemd. Omdat vto ook samenhangt
met het personeels- en kwaliteitsbeleid, zal dit
deel uitmaken van het groter geheel van de
organisatie. -
- Het ontwikkelen van een organisatievisie op vto
en het expliciteren van de doelstellingen van dit
vto-beleid steunen op de strategische koers die
de organisatie wil varen.
gt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
13Visie en missie
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
- Afhankelijk van de positie die het vto-beleid
inneemt ten opzichte van de andere
beleidsniveaus, worden drie types onderscheiden -
- 1. In een administratief beleid (het
vto-beleid staat los van de andere
beleidsniveaus) is het vto-beleid vooral
aanbodgestuurd bijvoorbeeld iedereen mag een
opleiding kiezen uit een (geselecteerde)
catalogus. -
- 2. Een reactief beleid (vto-beleid gekoppeld
aan een personeelsbeleid) is zinvol om tekorten
in competenties in het huidig functioneren te
verhelpen. Dit is vooral gestuurd op basis van de
behoeften die je achterhaalt door bijvoorbeeld
een functioneringsgesprek te houden. -
- 3. In een strategisch beleid, wordt een
reactief en een pro-actief (ingrijpen voordat er
problemen zijn) beleid gevoerd. Vto is hier een
instrument ter ondersteuning van de (planning
van) huidige en te verwachten veranderingsprocesse
n. Hierbij sluit het vto-beleid aan op het
personeels-, het organisatie- en het algemeen
beleid. Een volledige uitwerking hiervan vind je
in de lerende organisatie zoals omschreven door
Peter Senge. Zie ook de lerende organisatie.
lt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
14Behoeftendetectie
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
- Het is belangrijk als organisatie stil te staan
bij de vraag en aanbod van vto en hoe de
organisatie hiermee omgaat. - Leertrajecten die rekening houden met de
vooropgestelde opleidingsnoden en
organisatiedoelen lossen best het vastgestelde
probleem op en verhogen de kwaliteit van het
vto-beleid gevoelig.
gt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
15Behoeftendetectie - vraag en aanbod
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
- Vragen van personeelsleden verzamelen
- spontaan een personeelslid komt spontaan met een
vraag tot opleiding (al dan niet aan de hand van
een concreet aanbod), de leidinggevende vraagt of
een personeelslid opleiding wil volgen, - gestructureerd tijdens een overlegmoment, op een
personeelsvergadering, tijdens een
functionerings- of evaluatiegesprek - Het aanbod van opleiding, vorming en training is
enorm. - Denk maar aan de informatie van internet, de
brochures die de - organisatie krijgt, Wordt deze informatie
doorgegeven in de - organisatie? En hoe? Wordt op voorhand een
selectie gemaakt?
gt
lt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
16Behoeftendetectie vraag en aanbod
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
- Hoe worden nu vraag en aanbod in de organisatie
op elkaar afgestemd? - Strategische aanpak hierbij gebeurt een
top-down vertaling van strategische beslissingen
in de vorm van bepaalde vormingen, trainingen
en/of opleidingen die bepaalde personeelsleden of
groepen kunnen volgen. - Relationele aanpak hierbij staat de networking
centraal. Het doel van de vto is het ondersteunen
van processen. - Operationele aanpak hierbij gaat het om een
bottom-up stroom, waarbij vooral gewaakt wordt
over ieders individuele ontwikkeling. - Deze drie manieren van omgaan met vraag en aanbod
kunnen in één organisatie voorkomen, afhankelijk
van het gestelde probleem. - Vaak is het wel zo dat één van deze drie meer
voorkomt. Dit hangt samen met de cultuur van de
organisatie.
lt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
17Behoeftendetectie - probleemanalyse
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
-
- Stappen in de probleemanalyse
- 1. onderzoek de huidige situatie door het
proces te bekijken vanuit verschillende
gezichtspunten om zo te komen tot een volledige
gegevensverzameling - 2. verzamel de oorzaken die aan de basis
liggen van het probleem - 3. omschrijf de gewenste situatie
- 4. zoek oplossingen om tot deze gewenste
situatie te komen (vraag je hierbij zeker af of
vto de (beste) oplossing is voor het probleem) -
-
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
18Vastleggen VTO-doelstellingen
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
- Uit de veelheid aan oplossingen die je uit de
probleemanalyse krijgt, stel je prioriteiten. - De vto-doelstelling geeft aan welke competenties
(inzichten, vaardigheden en attitudes) de
deelnemer onder bepaalde omstandigheden moet
beheersen na afloop.
gt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
19Vastleggen VTO-doelstellingen prioriteiten
stellen
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
- keuze prioriteiten aan de hand van onder andere
- Doelmatigheid Heeft dit te maken met de
kernopdracht van de personeelsleden? Welke
doelstellingen sluiten best aan bij de
strategische doelstellingen van de organisatie? - Urgentie Moet het probleem dringend opgelost
worden? - Investering aan tijd, personeel, geld,
- Haalbaarheid Is het relatief gemakkelijk om het
probleem aan te pakken? Is er een aanbod? Kunnen
we het zelf doen? Welke opleidingen sluiten best
aan bij de relevante signalen die je ontvangt uit
het netwerk? - Kans op succes Gemotiveerde medewerkers? Welke
opleidingsbehoeften worden het vaakst of het
meest nadrukkelijk gesignaleerd door de
individuele medewerkers? - Billijkheid Kans voor andere medewerkers?
lt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
20Vastleggen VTO-doelstellingen opleidingsdoelen
formuleren
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
- Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen
- Een algemene vto-doelstelling geeft in algemene
termen de competenties weer bijvoorbeeld de
deelnemer is in staat om eerste hulp bij
ongevallen te bieden. - Een specifieke vto-doelstelling
leerdoelstellingen hebben betrekking op
meetbare en observeerbare competenties
bijvoorbeeld de deelnemer is in staat om volgens
de juiste procedure een mond-op-mond beademing
toe te passen.
gt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
21Vastleggen VTO-doelstellingen opleidingsdoelen
formuleren
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
- Hanteer bij het formuleren van de doelstellingen
het SMART-principe - Specifiek, maar hanteerbaar. Gebruik eventueel
enkele waarom-vragen om meer te specificiëren. - Meetbaar, controleerbaar. Bezit je dit effectief
of niet? - Aanvaardbaar. Kan je later ook iets met deze
doelstellingen doen? Kan je ze uitvoeren? - Realistisch, haalbaar. Blijf binnen de
mogelijkheden en verwachtingen. - Tijdsgebonden, duidelijk omschreven
omstandigheden.
lt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
22Opbouw VTO-plan
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
- Men kan beleidsplannen op drie niveaus
ontwikkelen - Strategisch vto-beleidsplan Dit is de blauwdruk
van de uitgangspunten. De contouren en
krachtlijnen van het wat, het waarom, het hoe en
het waarmee van vto in de organisatie is hierin
omschreven. - Operationeel vto-beleidsplan Dit specificieert
de vto-doelstellingen, de doelgroepen, de
middelen en de concrete vto-activiteiten voor een
bepaalde tijdsperiode. - Individueel vto-beleidsplan Dit is het
instrument om de professionele ontwikkeling van
een individuele medewerker te stimuleren, te
sturen en te bewaken.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
23DOEN
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Plannen Aanpassen Doen Controleren
Actoren
Middelen
Opleidings-/werkvormen
What we have to learn to do, we learn by doing.
Aristotle
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
24Actoren
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
Tot wie richt het vto-beleid zich ?
Doelgroep Weerstand en motivatie. Wie draagt
welke verantwoordelijkheden ? Bevoegdheden
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
25Actoren - Doelgroep
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
- Wie kan onder welke voorwaarden deelnemen aan de
ingerichte vto-activiteiten? - Wettelijk dagelijks verantwoordelijke van het
RVT of rusthuis 16 uur en het verzorgend team 8
uur bijscholing per jaar. - Elke medewerker ondersteunen in zijn ontwikkeling
door vto. - Bijzondere aandacht voor bepaalde doelgroepen vb.
oudere medewerkers, herintreders, nieuwe
medewerkers zonder relevante beroepservaring,
lagergeschoolden, - De positie van vb. vrijwilligers, tijdelijke
medewerkers, stagiairs - Ook voor bewoners en hun familie bijscholing
aanbieden vb. rond problemen die gerelateerd zijn
aan ouder worden.
gt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
26Actoren - Doelgroep
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
- In heel wat rusthuizen en RVTs worden taken
opgenomen door vrijwilligers. Soms vergeet men
echter dat deze personen vaak leken zijn op het
verzorgend vlak. - Welke taken worden aan vrijwilligers toevertrouwd
? - Welke vaardigheden, inzichten en attitudes zijn
hiervoor nodig ? - Beschikt de vrijwilliger hierover, of dient hij
een vorming te volgen ? - Het aanbieden van vorming kan voor hen een
persoonlijke bevestiging en ondersteuning
betekenen. Een vrijwilliger die zich gewaardeerd
voelt, zal je instelling niet vlug verlaten.
lt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
27Actoren Weerstand en motivatie
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
- Enkele oorzaken van gebrek aan motivatie
- gebrek aan interesse van de leidinggevenden
- weinig betrokkenheid bij de job of organisatie
- een organisatiecultuur waar het maken van fouten
of uitproberen van nieuwe werkwijzen negatief
onthaald wordt - personeels- en tijdsgebrek
- gebrek aan zelfvertrouwen
- negatieve leerervaringen uit het verleden
- Wat gewoonlijk geïnterpreteerd wordt als niet
willen, komt in de meeste gevallen neer op niet
durven en/of niet mogen. -
gt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
28Actoren Weerstand en motivatie
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
- Hou voldoende rekening met deze leerweerstanden
door - Vooraf voldoende plaats geven aan bedenkingen,
bemerkingen, - Maak duidelijk welk belang de ander hierbij
heeft. - Geef aan waarover nog te onderhandelen is
ondersteuning, tijdsplanning, documentatie, - Voer eventueel een proefproject uit, beperkt in
tijd en/of ruimte, zodat je al een aantal
belangrijke afstemmingen en aanpassingen kan
doen. - Zoek een andere manier van leren. Vertrek vanuit
de werksituatie van de personen, gebruik cases,
- Leren mag leuk zijn. Vergeet hierbij niet een
gezellige sfeer te creëren! Voorzie eventueel
koffie en koekjes, zodat het een gezellig
samenzijn wordt.
lt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
29Actoren - Bevoegdheden
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
- Duidelijk omschrijven wie welke
verantwoordelijkheid opneemt, over vb. - visieontwikkeling
- kwaliteitsbewaking
- opvolgen van de effectiviteit en efficiëntie van
het vto beleid - bevorderen van informeel leren en transfer op de
werkvloer - construeren van vto instrumenten
- signaleren van vto behoeften
- formuleren van opleidingsbehoeften
- opstellen, bijsturen en evalueren van het
beleidsplan - contacten met de externe vto verstrekkers
- begeleiden van vto activiteiten
- administratie van het vto beleid
- beheren van financiële middelen
- beheer van de bibliotheek
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
30Middelen
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
Tijd Accommodatie Geld
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
31Middelen - Tijd
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
- Afhankelijk van de strategische keuzes en de
cultuur van de organisatie kan op verschillende
manieren met het tijdsaspect worden omgegaan - een gemiddeld aantal uren vorming per jaar per
werknemer vastleggen - een minimum en/of maximum aantal vormingsuren per
werknemer / team / afdeling vastleggen,
zoals in de rusthuizensector door de overheid
gedaan werd (minimum 8 à 16 u per medewerker) - langdurige opleidingen volledig of gedeeltelijk
tijdens de arbeidstijd volgen - afspraken rond het aantal uren maken, wat meetelt
als werkuren. - al dan niet vastleggen hoeveel tijd de
verantwoordelijke voor vto kan/moet investeren in
de ondersteuning/ontwikkeling van het vto-beleid - interne vormingen organiseren, kan een enorme
tijdsbesparing betekenen voor de personeelsleden.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
32Middelen - Accommodatie
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
Om van de organisatie een leeromgeving te maken
is het aangewezen de nodige accommodatie te
voorzien - vergaderlokalen, interne
cursusruimte - overheadprojector -
pc met internet/intranetaansluiting,
didactische software - televisie,
video - kopieertoestel -
flapborden - bibliotheek en
mediatheek - Indien je zelf niet over
de juiste accommodatie beschikt kan je afspraken
maken met organisaties uit de buurt.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
33Middelen - Geld
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
- Kosten
- Directe kosten inschrijvingsgeld, honorarium
opleider, gebruik accommodatie, documentatie,
verplaatsingskosten, - Indirecte kosten onderbreking arbeidsprestaties,
vervanging op de werkvloer, overlegtijd
vastlegging vto-doelstellingen, - Personeelskosten salaris vto-verantwoordelijke,
loonkost deelnemers, kosten vervanger, salaris
externe begeleider, - Materiaalkosten huur locatie, aankoop
cursusmateriaal, tijdschriftabonnementen, aankoop
en afschrijving elektronische apparatuur,
inrichting cursuslokaal, aankoop didactisch
materiaal, - Kosten voor deelname aan externe
vto-activiteiten inschrijvingskosten,
verblijfskosten, verplaatsingskosten, maaltijden,
syllabi en documentatie,
gt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
34Middelen - Geld
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
- Budgetniveaus
- voor de totale organisatie
- voor een afdeling/dienst van de organisatie
- per medewerker
- per vto - werkvorm cursussen, studiedagen,
intervisies, - per thema automatisering, klantgericht
handelen, kwaliteitszorg, administratie,
functiegerichte specialisatie,
lt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
35Opleidings-/werkvormen
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
Plaats vto in het ruimer perspectief van
levenslang leren en competentiegericht leren.
Leren vindt plaats in zeer verschillende
contexten en door middel van tal van werkvormen.
Hoe ruimer de gehanteerde mix van werkvormen,
hoe groter het leervermogen van de
organisatie. De werkvorm kan gekozen worden in
functie van de doelstellingen en/of de
doelgroep. Volgende tabel geeft op basis van zes
indelingsniveaus aan welke vormen van leren
onderscheiden kunnen worden.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
36Opleidings-/werkvormen - Indelingsniveau
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
- Schaal
- individueel leren collectief leren
- Diepgang
- verbeterend leren vernieuwend leren
- Opzet
- formeel leren non-formeel leren
- semi-gestructureerd leren
- vb. begeleiding, toezicht,
- informeel leren
- Doelgerichtheid
- intentioneel leren incidenteel leren
- Voorstructurering
- overdrachtgericht leren ontwikkelingsgericht
leren - Plaats
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
37Opleidings-/werkvormen Informeel leren
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
Informeel leren is per definitie een ongepland en
spontaan proces. Het beleid kan slechts
indirect inspelen op een aantal randvoorwaarden.
De betrachting is een werkplek waarin tal van
situaties leerpotentieel in zich dragen en de
kans op leren maximaal. Volgende tabel geeft
een overzicht van enkele verschillende manieren
van leren. Elke fase van de leercyclus van Kolb
komt overeen met een basale manier van leren
gt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
38Opleidings-/werkvormen Informeel leren
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Opleidings-/werkvormen
middelen
actoren
Fase van leren Manier van leren
Concreet ervaren ervaringen opdoen in de praktijk Beschouwers open situaties met eigen inbreng. nieuwe ervaringen opdoen die ze vanuit verschillende invalshoeken bekijken
Reflectief observeren bezinnen over de waargenomen werkelijkheid. Wat ging goed, wat ging fout en waarom? Denkers oplossen van problemen en opzoeken van achtergronden. Streven naar opdoen en overdenken van nieuwe ideeën.
Abstract conceptualiseren formuleren van een plan om het volgende keer beter te doen. Beslissers goed gestructureerd leerprogramma met informatieve inslag en starten met het vormen van begrippen en nadien toepassen in een oefensituatie.
Actief experimenteren toepassen van het vormen in de praktijk en hieruit conclusies trekken. Doeners Letten vooral op de praktische bruikbaarheid van de aangeboden informatie en willen actief uitproberen. Zoeken ruimte om te oefenen.
lt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
39CONTROLEREN
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Plannen Aanpassen Doen Controleren
Evaluatie
Verhogen effectiviteit
I never learn anything talking. I only learn
things when I ask questions. Lou Holtz
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
40Evaluatie
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Evaluatie
Verhogen effectiviteit
- Evaluatie is het instrument bij uitstek om te
waken over de efficiëntie en effectiviteit van de
vto-activiteiten. - Tijdens de evaluatie kunnen vier vragen gesteld
worden die overeenstemmen met de verschillende
niveaus waarop geëvalueerd wordt - Op reactieniveau
- Op leerniveau
- Op gedragsniveau
- Op organisatieniveau
- Opdat evaluatie zinvol zou zijn is het belangrijk
vooraf te expliciteren welke elementen je wil
evalueren. En maak vooraf voldoende duidelijk wat
je ermee wil doen.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
41Evaluatie - Reactieniveau
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Evaluatie
Verhogen effectiviteit
Evaluatie van de reactie van deelnemers van de
vorming. klantentevredenheid. 4 Een manier
om dit te meten is een anonieme
vragenlijst. 4 Wil je de reacties meten met
betrekking tot de inhoud of de trainer of de
duur of? 4 De meting eenmalig op het einde
van een opleiding afnemen of na elke sessie ?
4 Stel korte en bondige vragen 4 Vooral
gesloten vragen voor een kwantitatieve
verwerking 4 Laat ruimte voor suggesties en
opmerkingen van de deelnemers 4 Vermijd
oneven schalen en geef de betekenis van de
cijfers 4 Geef duidelijke instructies voor
het beantwoorden van de vragen
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
42Evaluatie - Leerniveau
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Evaluatie
Verhogen effectiviteit
Evaluatie van het leereffect. 4 Voor- en
nameting (kort na de training). Hierdoor krijgt
de trainer een goed beeld op de beginsituatie
(kennis, vaardigheden en/of attitudes) en op de
vorderingen na de opleiding. 4
Gestandaardiseerde test of vragenlijst op basis
van de leerdoelen 4 Demonstratie of een
rollenspel effectiviteit van een vaardigheid te
beoordelen tijdens de opleiding
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
43Evaluatie - Gedragsniveau
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Evaluatie
Verhogen effectiviteit
Evaluatie van het werkgedrag. 4 Voor- en
nameting (enkele maanden na de training).
4 De beoordeling kan gebeuren door de
deelnemer zelf, door zijn leidinggevende, door
zijn medewerkers of door zijn collegas.
4 Door een observatie, een vragenlijst of
een checklist. Of evaluatieonderzoek door een
consultant of een bedrijfspsycholoog 4
Competentiemanagement aan de hand van objectieve
en observeerbare criteria ( indicatoren).
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
44Evaluatie - Organisatieniveau
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Evaluatie
Verhogen effectiviteit
Evaluatie van het organisatie-effect. 4
Return on investment (ROI) vertaald in termen van
verminderde kosten, verhoogde kwaliteit, minder
klachten, verbeterde arbeidskwaliteit,
verandering van organisatiecultuur, 4 Het
onderzoek is complex. In de interpretatie moet
men steeds rekening houden met situationele
factoren als het economisch klimaat, verbeterde
technologie, 4 Voor- en nameting. De
laatste meting gebeurt ruime tijd na de opleiding
omdat deze effecten niet direct tot uiting komen.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
45Verhogen effectiviteit
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Evaluatie
Verhogen effectiviteit
- Vier situaties die een opleiding minder effectief
maken - - er was geen echt tekort (en dus geen echte
opleidingsnoodzaak) - - een opleiding was een verkeerde oplossing voor
het geconstateerde probleem - - de opleiding kwam op een verkeerd moment (te
vroeg of te laat) - - er zijn problemen met de transfer van het
geleerde naar de praktijk, doordat - o de leerresultaten van de opleiding slecht
passen op de werksituatie - o de leerresultaten ingaan tegen de belangen van
collegas of leidinggevenden - o de leerresultaten onvoldoende zijn en daarom
niet toepasbaar op de werksituatie
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
46AANPASSEN
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Plannen Aanpassen Doen Controleren
Transfer
Rapporteren
Learning and than not acting on what you learn
is like plowing and then never planting.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
47Transfer
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Rapporterenlt
Transfer
het aangeleerde toepassen op de werkplek en
doorgegeven binnen de organisatie. Tal van
factoren kunnen transfer op de werkplaats
bevorderen (of bemoeilijken) en dit zowel voor,
tijdens als na de opleiding. Bovendien kunnen
deze factoren toe te wijzen zijn aan de
werknemer, aan de opleider, aan de collegas of
de leidinggevenden. Een systeem van
referentiepersonen, waarbij meestal één persoon
per dienst zich specialiseert, kan hierbij
ondersteuning bieden. Wanneer dit gekoppeld is
aan werkgroepen per thema, waarbij de
referentiepersonen binnen de organisatie
regelmatig overleg hebben, werkt dit ook
bevorderend voor de transfer.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
48Rapporteren
INSTRUMENTEN
THEORIE
SITUERING
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Rapporterenlt
Transfer
- In deze laatste fase dien je te beslissen of het
de moeite is om de verandering door te voeren. Je
kan beslissen om - er niet mee door te gaan, omdat het te veel tijd
in beslag neemt, het moeilijk over te brengen is
of omdat het geen verandering teweeg bracht. - een nieuwe actie plannen
- de verandering uitbreiden naar andere gebieden.
- Rapporteer aan alle actoren
- - aan de deelnemers
- - aan de opleider
- - aan de leidinggevende
- - aan het management
- Ten slotte kan het ook boeiend zijn in je
organisatie te registreren wie welke (langdurige)
opleiding gevolgd heeft en wie dus een bepaald
expertise bezit.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
49STRATEGISCH VTO-BELEIDSPLAN
SITUERING
INSTRUMENTEN
THEORIE
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Van organisatiedoel tot evaluatie
De lerende organisatie
Aan de slag !
Learn as if you would live forever, live as if
you would die tomorow. Gandhi
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
50Van organisatiedoel tot evaluatie
SITUERING
INSTRUMENTEN
THEORIE
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Van organisatiedoel tot evaluatie
De lerende organisatie
Aan de slag !
Is vto wel het beste antwoord is op de
uitdagingen waarmee je binnen je organisatie
wordt geconfronteerd. Vto is immers geen doel op
zich, maar heeft pas zin wanneer het ingebed zit
in het volledige beleid en het leertraject
bijdraagt tot het oplossen van een probleem of
het bereiken van een vooropgesteld doel.
Vervolgens willen we hier kort terugkomen op
de pdca-cyclus van Deming. Dit plannen doen
controleren aanpassen speelt zich op
verschillende niveaus af. Zowel op vlak van
organisatie, de dienst als individueel. Indien
het geheel goed gepland is, passen deze processen
zeer goed in elkaar, waardoor ze het gehele
proces kunnen versnellen en meer draagkracht
geven. Na een goede evaluatie van het traject
en het naast elkaar leggen van de doelstellingen
en het resultaat van de actie, kunnen er
aanpassingen gedaan worden. Hierdoor creëer je
een nieuw plan, en kan je verder werken aan een
nieuwe plannen doen controleren evalueren
traject.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
51De lerende organisatie
SITUERING
INSTRUMENTEN
THEORIE
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Van organisatiedoel tot evaluatie
De lerende organisatie
Aan de slag !
- Het leren in een organisatie
- - verwerven van kennis
- - distributie van informatie
- - interpretatie van informatie
- - opslaan van informatie
- - leren in teamverband
- - strategisch leren
- gemeenschappelijke visie op leren en ontwikkeling
- delegatie verantwoordelijkheden naar de
medewerkers - tweezijdige communicatie en feedback
- betrokkenheid en engagement bij iedereen voor het
interne functioneren - doorgeven van de relevante informatie
- stimuleren van de voortdurende groei en
ontwikkeling van medewerkers en de organisatie - continu ontwikkelingsproces op gang brengen
gt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
52De lerende organisatie
SITUERING
INSTRUMENTEN
THEORIE
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Van organisatiedoel tot evaluatie
De lerende organisatie
Aan de slag !
Enkele belangrijke facetten van een lerende
organisatie - het afleren en het
aanleren - het informeel en formeel
leren - het leren on the job en off
the job - is leren een tool of
management of een tool of personal
development? - het single loop
versus het double loop leren
lt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
53Aan de slag !
SITUERING
INSTRUMENTEN
THEORIE
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Van organisatiedoel tot evaluatie
De lerende organisatie
Aan de slag !
Je kan nu aan de slag om het huidig
vormingsbeleid meer af te stemmen op de
uitdagingen inzake toenemende kwaliteitseisen en
de verwezenlijking van een efficiënter,
effectiever en meer strategisch ingebed
vto-beleid. Marc Vermeire (1996) heeft een
typologie uitgewerkt voor de functies van vto.
Aard van verandering die wordt beoogd Wijze waarop wordt geleerd Wijze waarop wordt geleerd
Aard van verandering die wordt beoogd Ontwikkelingsgericht Doelgericht
Verbeteringsgericht Functiegerichte vto Personeels- en loopbaanontwikkeling
Gericht op vernieuwing vto als kennismaking met vernieuwingen vto voor de implementatie van vernieuwingen
gt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
54Aan de slag !
SITUERING
INSTRUMENTEN
THEORIE
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Van organisatiedoel tot evaluatie
De lerende organisatie
Aan de slag !
- Functiegerichte vto medewerkers beter op hun
functie afstemmen - Medewerkers krijgen meer begrip van het werk dat
ze moeten uitoefenen en de omstandigheden waarin
ze moeten werken. - Hierdoor verbetert de kwaliteit van het werk en
wordt er efficiënter gewerkt. - Personeels- en loopbaanontwikkeling
- Opleiding en vorming ten dienste van de
persoonlijke groei van de medewerker. - Nieuwe kennis en vaardigheden benut in een andere
functie. - Personeelsontwikkeling gekoppeld aan
loopbaanontwikkeling. - Vto als kennismaking met vernieuwingen
- Vorming en opleiding om het up to date houden van
de organisatie en bijhouden belangrijke
tendensen. - Personeelsleden maken kennis met nieuwe
mogelijkheden. Hieruit kan men kiezen wat
interessant is om in de organisatie verder uit te
werken. - Vto voor de implementatie van vernieuwingen
- Vorming, opleiding en training om verbetering en
vernieuwing van de organisatie te ondersteunen. - Dikwijls collectief karakter voor de hele
organisatie of voor de personeelsleden die bij de
organisatieverandering betrokken zijn.
lt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
55INSTRUMENTEN
SITUERING
THEORIE
HOME
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
De weg is belangrijker dan de wegwijzer.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
56INLEIDEND
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
- Is deelname aan vorming, training en/of opleiding
het antwoord op het vastgestelde probleem ? - Acht Velden Model - ontwikkeld door J. Kessels
- Handvat om op een systematische manier
leertrajecten te ontwerpen. Rekening houden met - beperkingen inzake beschikbare middelen,
organisatorische mogelijkheden - relationele elementen zoals overleg met alle
betrokkenen - voorzien van de juiste randvoorwaarden
- Doorstroomdiagram
- Op schematische wijze nagaan of de deelname aan
een formele vto-activiteit volgens de relevante
betrokkenen de beste interventie is om het
gedefinieerde probleem op te lossen.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
57PLANNEN
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Plannen Aanpassen Doen Controleren
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
58PLANNEN Visie en missie
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
- swot-analyse
- Duidelijk zicht op de interne sterkten/zwakten
van de organisatie - Duidelijk zicht op de externe kansen/bedreigingen
die zich aandienen - Handig instrument bij de opmaak van uw
beleidsplan - Goede basis bij het ontwerpen van een
kwaliteitsvol vto-beleid.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
59PLANNEN Behoeftendetectie
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
Checklist probleemanalyse Probleem definiëren en
bepalen of een opleiding nodig is. Peilings- en
analysetechnieken criteria Opsomming van
verschillende manieren om te peilen naar en
analyseren van een probleem of opleidingsnood. En
criteria om de meest passende techniek te
selecteren. Checklist spontane
opleidingsvragen Beter zicht op een spontaan
gesignaleerde opleidingsbehoefte. Het
functioneringsgesprek Een systematisch
terugkerend gesprek tussen een medewerker en zijn
leidinggevende. Schriftelijke bevraging Peilen
naar de opleidingsnoden van je medewerkers. Een
voorbeeld.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
60PLANNEN Vastleggen VTO-doelstellingen
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
Prioriteiten bepalen Enkele zaken van belang bij
de prioriteitenstelling. Richtvragen bij het
bepalen van de opleidingsdoelen Enkele vragen bij
het gesprek tussen deelnemer en direct
leidinggevende om voorafgaand de verwachtingen
van de vormingsactiviteit vast te leggen.
Systematiseren van de algemene en specifieke
vto-doelstellingen Helpt bij het in kaart brengen
van de algemene en specifieke doelstellingen van
de gekozen vto-activiteiten. Kernkwadranten Een
methodische aanpak om tot duidelijk geformuleerde
werkdoelen en vormingsdoelen te komen. Dit zowel
op niveau van de organisatie, het team als het
individu.werk
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
61PLANNEN Opbouw VTO-plan
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Visie en missie
Behoeftendetectie
Vastleggen VTO-doelstellingen
Opbouw VTO-plan
Checklist planfase De checklist is een instrument
om het huidig beleid inzake vorming, training en
opleiding binnen de organisatie in beeld te
brengen en de denkoefening naar
beleidsveranderingen te stimuleren.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
62DOEN
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Plannen Aanpassen Doen Controleren
Actoren
Middelen
Opleidings-/werkvormen
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
63DOEN - Actoren
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Actoren
Middelen
Opleidings-/werkvormen
Checklist leerblokkades en leervermogen Verschille
nde aandachtspunten voor de opleider (en direct
leidinggevenden) inzake het werken rond leren
leren. Checklist motiveren van werknemers Lijst
met tips voor leidinggevenden om werknemers te
motiveren en gemotiveerd te houden. Oorzaken van
weerstand en motivatie Verschillende factoren die
weerstand of motivatie teweeg brengen bij
verandering/vorming. Informeel leren Enkele tips
om het informeel leren binnen de organisatie te
vereenvoudigen en te stimuleren. Checklist
stimuleert de organisatie informeel leren? Enkele
tips voor leidinggevenden, naar een stimulerende
omgeving om informeel te leren.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
64DOEN - Middelen
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Actoren
Middelen
Opleidings-/werkvormen
Checklist doe-fase middelen Checklist
vto-middelen Middelen waarover de organisatie
beschikt op een overzichtelijke manier in beeld
brengen. Checklist aandachtspunten bij
opleiding Aantal randvoorwaarden, aandachtspunten
en tips tot leren bij het organiseren van een
vormingsactiviteit. Checklist uitbesteden of
zelf organiseren Enkele vragen die dit helpen
beslissen. Instrument selectie van een externe
vto-partner Aantal criteria als leidraad bij het
overleg met een externe partner.
gt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
65DOEN - Middelen
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Actoren
Middelen
Opleidings-/werkvormen
Checklist opleidingskost bij samenwerking met
externe opleidingsderde Checklist opleidingskost
van opleiding door interne opleider Checklist
inkopen van opleidingen Leidraad bij contacten
met mogelijke aanbieders van opleidingen. Checkli
st hoe herken je een goede trainer? Enkele
kenmerken waaraan je een goede trainer herkent.
lt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
66DOEN Opleidings-/werkvormen
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Actoren
Middelen
Opleidings-/werkvormen
Checklist doe-fase opleidings/werkvormen Verschill
ende opleidingvormen. Systematiseren van de
gebruikte opleidingsvormen Welke opleidingsvormen
en leeractiviteiten zijn er en worden in de
organisatie gebruikt ? Intervisie Wegwijzer
bij opstart en verloop intervisies.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
67CONTROLEREN
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Plannen Aanpassen Doen Controleren
Evaluatie
Verhogen effectiviteit
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
68CONTROLEREN Evaluatie
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Evaluatie
Verhogen effectiviteit
Checklist evaluatiefase Wanneer en op welke
niveaus evalueren vto-activiteiten. Evalueren op
reactieniveau Smile sheets als middel om reacties
van deelnemers op opleidingen kwantitatief in
kaart te brengen. Evalueren op leerniveau Enkele
methoden om na te gaan of de werknemers tijdens
de vto-activiteit de vooropgestelde inzichten,
vaardigheden en houdingen/attitudes verworven
hebben. Evalueren op gedragsniveau Aantal
instrumenten om na te gaan of de werknemer het
geleerde ook toepast in de praktijk.
gt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
69CONTROLEREN Evaluatie
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Evaluatie
Verhogen effectiviteit
Evalueren op organisatieniveau Heeft de
vto-activiteit een impact op het oorspronkelijke
probleem? Samenvatting evaluatieniveaus
lt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
70CONTROLEREN Verhogen effectiviteit
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Evaluatie
Verhogen effectiviteit
Coaching voor meer effectiviteit Coaching als
instrument om managers en medewerkers te
begeleiden die bewust kiezen voor persoonlijke
ontwikkeling.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
71AANPASSEN
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Plannen Aanpassen Doen Controleren
Transfer
Rapporteren
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
72AANPASSEN - Transfer
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Transfer
Rapporteren
Checklist transfer Maatregelen opdat het
geleerde wordt toegepast op de werkvloer. Checkli
st voor een goede transfer Maatregelen te nemen
vóór, tijdens en na de opleiding voor een goede
transfer. Condities voor transfer Opsomming van
een aantal condities voor een goede
transfer. Systematiseren van de factoren met een
belemmerende invloed op de transfer Gedetailleerd
in kaart brengen van de factoren die transfer
kunnen belemmeren. Systematiseren van de
factoren die transfer positief kunnen
beïnvloeden Gedetailleerd in kaart brengen van de
factoren die transfer kunnen bevorderen.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
73AANPASSEN - Rapporteren
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Transfer
Rapporteren
Opvolgingsblad per opleiding Opvolgingsblad per
medewerker Evaluatie van het proces, meerwaarde
van de vto-activiteit voor de organisatie Zicht
op de meerwaarde van de vto-activiteit voor de
organisatie aan de hand van een gesloten
vragenlijst die een aantal aspecten rond de
vto-activiteit in vraag stelt.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
74STRATEGISCH VTO-BELEIDSPLAN
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Van organisatiedoel tot evaluatie
De lerende organisatie
Aan de slag !
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
75STRATEGISCH VTO-BELEIDSPLAN Van
organisatiedoel tot evaluatie
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Van organisatiedoel tot evaluatie
De lerende organisatie
Aan de slag !
Structuur vto-beleidsplannen Mogelijke structuur
van een strategisch, operationeel en individueel
vto-beleidsplan. Richtvragen operationeel
vto-beleidsplan en individuele vto-plannen Ontst
aan van een (jaarlijks) opleidingsplan voor de
hele organisatie Opleidingsplan per
afdeling Analyse opleidingscontext Afstemming
met de medewerker en met de direct
leidinggevende, en van de werkomgeving /
organisatie.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
76STRATEGISCH VTO-BELEIDSPLAN De lerende
organisatie
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Van organisatiedoel tot evaluatie
De lerende organisatie
Aan de slag !
Voorwaarden voor een lerende organisatie Aantal
basisvoorwaarden vóór de organisatie kan
overschakelen naar een lerende organisatie. Op
weg naar een lerende organisatie Aantal tips bij
de ontwikkeling naar een lerende
organisatie. Functies van opleiding Typologie
van Marc Vermeire die kan helpen om een zicht te
krijgen op het huidig opleidingsbeleid en om dit
beleid bij te sturen.
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
77STRATEGISCH VTO-BELEIDSPLAN Aan de slag !
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Inleidend
Plannen
Doen
Controleren
Aanpassen
Strategisch VTO-beleid
Van organisatiedoel tot evaluatie
De lerende organisatie
Aan de slag !
Veel succes !
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
78WOORDENSCHAT
SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
79SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Attitude Een attitude is iemands houding of
instelling. Motivatie is een attitude die je van
vele werknemers verlangt, net zoals
resultaatgerichtheid, sociale ingesteldheid,
ordelijkheid, flexibiliteit en kwaliteitsbewustzij
n. Competentiemanagement Competentiemanagement
is het beleid gericht op het volledig benutten
van het aanwezige potentieel aan individuele
competenties van de medewerkers binnen een
organisatie om deze zo goed mogelijk aan te laten
sluiten op de eisen uit de omgeving. Het is het
geheel van activiteiten dat tot doel heeft de
aanwezige en noodzakelijke competenties bij
medewerkers in kaart te brengen, te ontwikkelen
en af te stemmen op interne en externe
ontwikkelingen in de organisatie om zo de missie
en doelstellingen te helpen verwezenlijken. Compe
tentieprofiel Een competentieprofiel is een lijst
van alle competenties die iemand nodig heeft om
de functie waarvoor het profiel is opgesteld, uit
te voeren. Het is pas een bruikbaar instrument
voor het personeelsbeleid wanneer de competenties
ook vertaald worden naar waarneembaar gedrag.
Daarom bevat het profiel een lijst van
indicatoren die aangeven welk gedrag een bepaalde
competentie weerspiegelt (objectief meetbare
gedragscriteria).
gt
BIBLIOGRAFIE
WOORDENSCHAT
80SITUERING
THEORIE
INSTRUMENTEN
Competenties Het begrip competenties slaat op de
reële en individuele capaciteit om kennis
(theoretische en praktische kennis), vaardigheden
en attitudes in het handelen aan te wenden, in
functie van de concrete, dagdagelijkse en
veranderde werksituatie en in functie van
persoonlijke en maatschappelijke
activiteiten. Educatief verlof Educatief verlof
is de regeling waardoor de werknemers uit de
privésector recht hebben op bezoldigde
afwezigheden met het oog op hun permanente
vorming. De werknemers hebben het recht om op het
werk afwezig te zijn gedurende een aantal uren
dat overeenstemt met het aantal uren effectieve
aanwezigheid in de cursus. Enkel de
opleidingsprogrammas die tenminste 32 lesuren
per jaar omvatten, kunnen recht geven op betaald
educatief verlof. In functie van de aard van de
gevolgde opleiding en het al dan niet samenvallen
van de lesuren met de werkuren is er een
begrenzing op het aantal terugbetaalde uren
verlof. De ondernemingsraad in de organisatie
bepaalt de regels voor het opnemen van educatief
verlof. Effectief vto-beleid Een vto-beleid is
effectief wanneer